همزمان با آماده شدن رژیم ایران برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل، مخالفان در نیویورک گرد هم خواهند آمد تا ادعای آن مبنی بر نمایندگی مردم ایران را به چالش بکشند و مقاومت دموکراتیک سازمان‌یافته این کشور را برجسته کنند.
در حالی که نمایندگان رژیم ایران آماده می‌شوند تا در ۲۲ و ۲۳ سپتامبر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک حضور یابند، مخالفان ایرانی خود را برای تجمع در مقابل مقر سازمان ملل با پیامی اساساً متفاوت آماده می‌کنند: رژیم نماینده مردم ایران نیست.
تظاهرات سالانه در نیویورک به نقطه تکرار رویارویی بین حضور دیپلماتیک رژیم و مخالفان ایرانی تبدیل شده است که به دنبال رساندن صدای مردم داخل ایران به جامعه بین‌المللی هستند.
امسال، این تظاهرات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. برگزارکنندگان صرفاً به حضور یک هیئت دولتی اعتراض ندارند. آنها این ایده را به چالش می‌کشند که رژیمی که مسئول دهه‌ها اعدام، زندان، سرکوب و خشونت است، می‌تواند خود را به عنوان صدای مشروع ایران در سازمان ملل معرفی کند.
چه کسی از طرف ایران صحبت می‌کند؟
رژیم ایران دهه‌هاست که از مجامع بین‌المللی برای به تصویر کشیدن خود به عنوان نماینده مردم ایران استفاده می‌کند، در حالی که مخالفان را در داخل سرکوب می‌کند.
منتقدان آن استدلال می‌کنند که این امر یک تناقض اساسی ایجاد می‌کند: در حالی که مقامات رژیم در برابر نهادهای بین‌المللی حاضر می‌شوند و ادعا می‌کنند از منافع ایران دفاع می‌کنند، زندانیان سیاسی همچنان پشت میله‌های زندان هستند، اعدام‌ها ادامه دارد، خانواده‌های قربانیان خواستار عدالت هستند و شهروندان به دلیل به چالش کشیدن سیاست‌های دولت با سرکوب مواجه می‌شوند.
تظاهرات نیویورک با هدف برجسته کردن این تناقض برگزار شده است.
پیام مخالفان ایرانی این است که افرادی که صدایشان به سازمان ملل نمی‌رسد، نباید از بحث‌های بین‌المللی درباره ایران حذف شوند. زندانیان سیاسی که از داخل زندان‌ها بیانیه صادر می‌کنند، خانواده‌هایی که علیرغم فشارها به مبارزات خود ادامه می‌دهند، جوانانی که با اعتراض در معرض خطر دستگیری قرار می‌گیرند و کانون‌های شورشی که در داخل ایران فعالیت می‌کنند، به عنوان بخشی از واقعیتی ارائه می‌شوند که هیئت رسمی رژیم نمی‌تواند نماینده آن باشد.
بنابراین، این تظاهرات در پی بیان یک نکته سیاسی ساده است: وقتی رژیم ایران در سازمان ملل صحبت می‌کند، نباید فرض شود که مردم ایران از طریق آن صحبت می‌کنند.
رساندن صدای مقاومت ایران به سازمان ملل
مخالفان ایرانی در ایالات متحده استدلال می‌کنند که این تظاهرات فرصتی برای تقویت صداهایی فراهم می‌کند که نمی‌توانند به صورت فیزیکی در سازمان ملل مطرح شوند.
این شامل زندانیانی می‌شود که از داخل زندان‌های ایران، از جمله از طریق اعتصاب غذا و بیانیه‌های عمومی، به اعتراض خود ادامه داده‌اند، و همچنین خانواده‌های کسانی که توسط رژیم کشته یا زندانی شده‌اند.
سازمان‌دهندگان همچنین به فعالیت‌های واحدهای مقاومت در داخل ایران اشاره می‌کنند و آنها را به عنوان مدرکی دال بر اینکه مخالفت با رژیم علیرغم سال‌ها سرکوب از بین نرفته است، به تصویر می‌کشند.
این موضوع، اهمیت سیاسیِ گردهمایی نیویورک را دوچندان می‌کند. این تظاهرات به جای اینکه مخالفت با رژیم را پدیده‌ای محدود به ایرانیان خارج از کشور معرفی کند، می‌کوشد تا ایرانیان خارج از کشور را با مقاومت مداوم در داخل ایران مرتبط سازد.
سازمان‌دهندگان این تظاهرات همچنین خواستار آن هستند که جامعه بین‌المللی حق مردم ایران برای مقاومت در برابر سرکوب و حمایت از یک جایگزین دموکراتیک برای رژیم فعلی را به رسمیت بشناسد.
اعتراضی با سابقه طولانی
تظاهرات نیویورک واکنش جدیدی به وضعیت سیاسی فعلی نیست.
طبق روایت‌های شرکت‌کنندگانی که در جامعه اپوزیسیون ایران در ایالات متحده فعالیت داشته‌اند، تظاهرات مشابهی سال‌هاست که در کنار مجمع عمومی سالانه سازمان ملل متحد برگزار می‌شود.
مضامین با توجه به شرایطی که ایران با آن مواجه است، تغییر کرده‌اند.
در یک سال، تمرکز ممکن است بر اعدام‌ها بوده باشد. در سال دیگر، قتل عام‌ها، تروریسم، زندانیان سیاسی یا فعالیت‌های منطقه‌ای رژیم. با این حال، پیام اصلی همچنان ثابت مانده است: جامعه بین‌المللی نباید حضور رژیم ایران در سازمان ملل را معادل صدای مردم ایران تلقی کند.
خودِ این تداوم معنادار است.
ایران شاهد موج‌های متوالی اعتراض و سرکوب بوده است، در حالی که دولت‌ها و روسای جمهور مختلفی آمده و رفته‌اند. با این حال، اپوزیسیون سازمان‌یافته در خارج از کشور همچنان به همان صحنه بین‌المللی بازگشته تا روایت رژیم را به چالش بکشد.
برای مخالفان ایرانی، تداوم این تظاهرات نشان دهنده تداوم درگیری‌های اساسی در داخل ایران است.
از مقاومت ۱۹۸۱ تا امروز
جنبش سیاسی که در تظاهرات نیویورک نمایندگی می‌شد، رویارویی امروز را در تاریخ بسیار طولانی‌تری قرار می‌دهد.
مقاومت سازمان‌یافته، مبارزه فعلی خود علیه دیکتاتوری مذهبی را به ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ بازمی‌گرداند، زمانی که درگیری بین اپوزیسیون و دولت نوظهور مذهبی وارد مرحله‌ای تعیین‌کننده شد.
از آن زمان، رژیم تلاش کرده است تا از طریق دستگیری، اعدام، زندان و سایر اشکال سرکوب، مخالفان سازمان‌یافته را از بین ببرد.
با این حال، اپوزیسیون استدلال می‌کند که هدف مقاومت بدون تغییر باقی مانده است: ایجاد یک ایران آزاد و دموکراتیک.
این تداوم تاریخی مهم است زیرا تظاهرات بین‌المللی امروز را در چارچوب یک مبارزه سیاسی گسترده‌تر قرار می‌دهد، نه اینکه آنها را به عنوان اعتراضات منزوی و پراکنده در خارج از کشور تلقی کند.
این پیام همچنین به صراحت پیرامون رد هر دو شکل دیکتاتوری که در تاریخ سیاسی مدرن ایران نمایندگی می‌شوند، شکل گرفته است. شعار مخالفان، «نه به شاه، نه به ملاها»، بازگشت به سلطنت سابق و همچنین ادامه نظام دینی فعلی را رد می‌کند.
جایگزین پیشنهادی، جمهوری دموکراتیک است.
به چالش کشیدن مشروعیت بین‌المللی رژیم
یکی از صریح‌ترین خواسته‌های مرتبط با تظاهرات نیویورک، برکناری رژیم ایران از سازمان ملل متحد و انتقال موقت حق رأی ایران به شورای ملی مقاومت ایران (NCRI) است که توسط هوادارانش به عنوان جایگزین دموکراتیک این کشور توصیف می‌شود.
این مطالبه، استدلال گسترده‌تری را منعکس می‌کند: نهادهای بین‌المللی باید بین مردم ایران و دولتی که ادعای نمایندگی آنها را دارد، تمایز قائل شوند.
فعالان اپوزیسیون ایران به محکومیت مکرر رژیم توسط نهادهای سازمان ملل اشاره می‌کنند و از نظر آنها، این محکومیت‌ها، گواه تناقض بین جایگاه بین‌المللی و سابقه داخلی آن است.
حضور آنها در خارج از سازمان ملل با این هدف است که اطمینان حاصل شود هیئت نمایندگی رژیم، صحنه بین‌المللی را کاملاً در اختیار خود ندارد.
ایرانِ دیگر
پیام اصلی تظاهرات سپتامبر در نهایت می‌تواند به مسئله‌ی نمایندگی تقلیل یابد.
ایرانی که دیپلمات‌های رژیم ارائه می‌دهند: دولتی که به نام مردمش صحبت می‌کند و مدعی دفاع از منافع ملی است.
و ایران، نماینده‌ی کسانی است که همچنان با اعدام، سرکوب سیاسی، همنوایی اجباری و دیکتاتوری مخالفند؛ زندانیانی که به مقاومت خود در پشت میله‌های زندان ادامه می‌دهند؛ خانواده‌هایی که از سکوت خودداری می‌کنند؛ و فعالانی که با وجود خطرات، به فعالیت‌های خود ادامه می‌دهند.
تظاهرات نیویورک در پی آن است که اطمینان حاصل کند صدای ایران دوم شنیده می‌شود.
همزمان با ورود هیئت نمایندگی رژیم به سازمان ملل، مخالفان ایرانی بار دیگر در مقابل درهای سازمان ملل تجمع خواهند کرد تا استدلال کنند که مردم ایران نباید صرفاً توسط کسانی که بر آنها حکومت می‌کنند، نمایندگی شوند.
برای تظاهرکنندگان، این صرفاً اعتراضی به یک سخنرانی یا یک حضور دیپلماتیک سالانه نیست. این اعلامی است مبنی بر اینکه مبارزه بر سر اینکه چه کسی از طرف ایران صحبت می‌کند، همچنان حل نشده است – و اینکه مطالبه یک جمهوری آزاد و دموکراتیک همچنان در داخل و خارج از کشور صدای سازمان‌یافته‌ای دارد.