با آمیزه‌ای از تعجب و ترس بود که خان، سرباز سابق افغان که اکنون در پاکستان زندگی می‌کند، پیشنهادی برای همکاری با سازمان‌های امنیتی پاکستان در عملیات ضد شبه‌نظامی در بلوچستان، استان جنوب غربی این کشور که با افغانستان و ایران هم‌مرز است، دریافت کرد.
خان گفت: «این پیشنهاد از سوی یک افسر پلیس سابق در دولت قبلی افغانستان ارائه شده است.» او افزود که این افسر افغان در پاکستان از وضعیت خوبی برخوردار است و از حمایت مقامات محلی برخوردار است.
خان گفت که این مرد پیش از این صدها نفر از پرسنل بیکار پلیس افغانستان را که پس از سقوط کابل در اوت ۲۰۲۱ به پاکستان رفته بودند، استخدام کرده بود.
خان، که نام واقعی‌اش به دلایل امنیتی محفوظ است، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت که آن «تسهیل‌کننده» همچنان با او تماس می‌گرفت، چه مستقیم و چه از طریق شخص ثالث، و به او پیشنهاد کار می‌داد.
خان مکرراً امتناع می‌کرد. او گفت که در نهایت، این رویکردهای مداوم آنقدر نگران‌کننده شد که او به مکان دیگری نقل مکان کرد.
استان بلوچستان در جنوب غربی پاکستان با بحران امنیتی رو به وخامتی روبرو است. گروه‌های جدایی‌طلب بلوچ، از جمله ارتش آزادی‌بخش بلوچستان (BLA)، دهه‌هاست که علیه دولت پاکستان شورش می‌کنند و به دنبال خودمختاری یا استقلال بیشتر برای این استان غنی از منابع اما فقیر هستند.
اخیراً، طالبان پاکستان یا تحریک طالبان پاکستان (TTP)، حملات خود را در مناطق شمالی بلوچستان که اکثریت آنها پشتون هستند، افزایش داده و درگیری‌هایی را که قبلاً عمدتاً در خیبر پختونخوا و مناطق قبیله‌ای سابق پاکستان در امتداد مرز افغانستان متمرکز بود، گسترش داده است.
در صورت تأیید، استخدام افغان‌ها، برخی از سربازان و پلیس‌هایی را که قبل از فروپاشی دولت تحت حمایت غرب در کابل در سال ۲۰۲۱ با طالبان جنگیده بودند، در مبارزه پیچیده پاکستان علیه شبه‌نظامیان قرار می‌دهد – در حالی که به طور بالقوه روابط پرتنش اسلام‌آباد با حاکمان طالبان افغانستان را پیچیده‌تر می‌کند.
مقامات پاکستانی وجود چنین برنامه استخدامی را تأیید نکرده‌اند.
یک منبع که از طریق تماس‌هایش با شبه‌نظامیان، فعالیت‌های آنها را در منطقه دنبال می‌کند، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت که نزدیک به ۲۰۰۰ افسر و سرباز سابق پلیس افغانستان در بلوچستان استخدام شده‌اند.
با این حال، خان می‌گوید که تماس‌هایش نشان می‌دهد که این تعداد بسیار بیشتر است.
او گفت: «من شخصاً چندین نفر را می‌شناسم که به این گروه‌های مسلح تحت حمایت دولت پیوسته‌اند، گروه‌هایی که رهبری آنها را یک افسر سابق پلیس افغانستان بر عهده دارد.»
به گفته خان، افسران و سربازان سابق امنیتی افغانستان پس از استخدام، به کلانتری‌های محلی در مناطق تعیین‌شده‌شان معرفی می‌شوند تا هنگام حمل سلاح یا توقف برای شناسایی در ایست‌های بازرسی پلیس با مشکل مواجه نشوند. او افزود که آنها ماهانه تقریباً ۴۰ هزار روپیه پاکستانی (۱۴۵ دلار) دریافت می‌کنند.
پاکستان در بحبوحه افزایش خشونت‌های شبه‌نظامیان در بلوچستان و خیبر پختونخوا، عملیات ضد تروریستی خود را تشدید کرده است.
این تهدیدها بر اساس منطقه متفاوت است: گروه‌های جدایی‌طلب بلوچ مانند ارتش آزادی‌بخش بلوچستان عمدتاً در بلوچستان متمرکز هستند، در حالی که تحریک طالبان پاکستان به طور سنتی در خیبر پختونخوا و مناطق قبیله‌ای سابق هم‌مرز با افغانستان قوی‌تر بوده است، اما به طور فزاینده‌ای حملاتی را در شمال بلوچستان انجام داده است. دولت اسلامی خراسان (IS-K) نیز در منطقه وسیع‌تر افغانستان-پاکستان فعالیت می‌کند.
شبه‌نظامیان تحت حمایت دولت
تشکیل «لشکر»ها یا واحدهای داوطلبان مسلح تحت حمایت دولت برای مبارزه با شبه‌نظامیان در مناطق مربوطه نیز دوباره به عنوان یک مسئله بحث‌برانگیز مطرح شده است.
لشکرها سابقه طولانی در مناطق قبیله‌ای پشتون پاکستان دارند، جایی که جوامع محلی در پاسخ به تهدیدات امنیتی، گروه‌های مسلح را بسیج کرده‌اند و پس از حل و فصل مسئله مربوطه، آنها را منحل کرده‌اند.
با این حال، هنگامی که ارتش پاکستان در سال ۲۰۰۷ حمایت از لشکرهای تحت حمایت دولت علیه تحریک طالبان پاکستان در مناطق قبیله‌ای را آغاز کرد، این امر منجر به انتقام‌جویی خونینی شد. شبه‌نظامیان بارها اعضای شبه‌نظامیان، رهبران آنها و جوامعشان را هدف قرار دادند و صدها نفر را در سال‌های بعد کشتند.
این ایده اخیراً دوباره مطرح شده است، زیرا پاکستان با خشونت فزاینده شبه‌نظامیان در بلوچستان و خیبر پختونخوا روبرو است و مخالفت برخی از سیاستمداران و نمایندگان جامعه مدنی را برانگیخته است.
مولانا فضل الرحمان، رهبر حزب محافظه‌کار جمعیت علمای اسلام (JUI)، که روابط دیرینه‌ای با طالبان افغانستان دارد، درخواست دولت از غیرنظامیان برای تشکیل «لشکر» برای مبارزه با شبه‌نظامیان را رد کرد.
او در ماه ژوئیه در یک گردهمایی گفت که مبارزه با تروریسم و ستیزه‌جویی مسئولیت سازمان‌های امنیتی دولتی است و هشدار داد که درخواست از غیرنظامیان برای مسلح شدن علیه شبه‌نظامیان، تنها خصومت‌های موجود را عمیق‌تر خواهد کرد.
داوطلبان افغان
فضل قادر مندخیل، نماینده مجلس منطقه‌ای و عضو حزب جمعیت علمای پاکستان، در اواخر ماه اوت پا را فراتر گذاشت و به مجلس ایالتی بلوچستان گفت که هزاران پرسنل نظامی سابق افغانستان برای مبارزه با شبه‌نظامیان به بلوچستان آورده شده‌اند.
او از مقامات ملکی و نظامی خواست تا هدف از آوردن و اسکان سربازان سابق افغان در این ولایت را توضیح دهند.
مقامات پاکستانی در این مورد اظهار نظری نکرده‌اند، اما بخت محمد کاکر، وزیر بهداشت ایالت بلوچستان، در پاسخ به خبرنگاران محلی در مورد اظهارات مندوکیل گفت هر کسی که مدرکی در مورد چنین اقداماتی دارد، باید آن را ارائه دهد.
وقتی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی از مندخیل خواست تا شواهدی برای اثبات ادعایش مبنی بر حضور «هزاران سرباز سابق ارتش افغانستان در بلوچستان» ارائه دهد، این نماینده مجلس گفت که کاکر وضعیت این استان را به خوبی می‌داند اما نمی‌تواند از خط رسمی دولت خارج شود.
مندوخیل از ادامه مکالمه تلفنی خودداری کرد و تماس را قطع کرد و گفت که بر سر آنچه در مجلس بلوچستان گفته است، ایستاده است.
دولت ایالتی گفته است که هیچ اطلاعات یا مدرک تایید شده‌ای مبنی بر اینکه هزاران سرباز سابق افغان به بلوچستان آورده شده‌اند، در دست ندارد.
رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی چندین ایمیل به روابط عمومی اینترسرویس، شاخه رسانه‌ای ارتش پاکستان، ارسال کرد، اما پاسخی دریافت نکرد. رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی همچنین با دفتر سرفراز بوگتی، وزیر ارشد بلوچستان، و همچنین با تلفن همراه شاهد ریند، سخنگوی رسانه‌ای او، تماس گرفت، اما پاسخی دریافت نکرد.
دیگر یک راز نیست
عبدالقهار ودان، رئیس ایالتی حزب ملی عوامی پختونخوا (PkMAP) و نماینده سابق پارلمان پاکستان، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت که آنها حضور سربازان و پلیس‌های سابق ارتش افغانستان را در بخش‌هایی از بلوچستان مشاهده کرده‌اند و این موضوع دیگر «یک راز» نیست.
وادانس پی کی ام ای پی از 30 آگوست تا 1 سپتامبر یک جرگه سه روزه یا مجمع ریش سفیدان را در کویته، پایتخت بلوچستان، برگزار کرد تا وضعیت نظم و قانون و حضور گروه‌های مسلح تحت حمایت دولت را مورد بحث قرار دهد.
ودان گفت که تعداد «اربکیان» – اصطلاحی که در افغانستان برای نیروهای مسلح محلی یا شبه‌نظامیان به کار می‌رود – به هزاران نفر می‌رسد و آنها به خوبی آموزش دیده‌اند.
منبعی که شبه‌نظامیان را ردیابی می‌کند، گفت که این موضوع اکنون به یک مسئله فرامرزی بین پاکستان و طالبان در افغانستان تبدیل شده است..
این منبع افزود که گروهی متشکل از تقریباً ۲۵۰ جنگجوی تحریک طالبان پاکستان، شامل طالبان پاکستانی و افغان، اخیراً در بلوچستان حضور پیدا کرده‌اند. شورش تحریک طالبان پاکستان از نظر تاریخی در خیبر پختونخوا و مناطق قبیله‌ای سابق پاکستان متمرکز بوده است، اما این گروه اخیراً فعالیت‌های خود را در مناطق با اکثریت پشتون بلوچستان گسترش داده است.
این گسترش، لایه دیگری به بحران امنیتی بلوچستان افزوده است.
در حالی که جدایی‌طلبان بلوچ برای خودمختاری بیشتر یا استقلال می‌جنگند، تحریک طالبان پاکستان یک گروه شبه‌نظامی اسلام‌گرا است که به دنبال سرنگونی دولت پاکستان و تحمیل تفسیر خود از حکومت اسلامی است.
حداقل ۹ افسر پلیس پاکستان در حمله شبه‌نظامیان کشته شدند به پست امنیتی آنها حمله کردند در ماه ژوئیه در منطقه زیارت بلوچستان. تحریک طالبان پاکستان مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.
در سال ۲۰۲۵ گزارشکمیسیون حقوق بشر پاکستان (HRCP)، یک نهاد مستقل ناظر بر حقوق بشر، می‌گوید «عدم حضور منسجم پلیس» در چندین منطقه بلوچستان به «خلاء امنیتی» در این استان منجر شده است. این کمیسیون اعلام کرد که شکاف‌های موجود در پلیس باعث شده است که مقامات برای برخی از وظایف معمول اجرای قانون به نیروهای شبه‌نظامی و نظامی تکیه کنند.
به گفته امیر رانا، تحلیلگر دفاعی مستقر در اسلام آباد، «بازیگران سیاسی و مدنی در بلوچستان نگرانی‌هایی را در مورد شایعات مربوط به استخدام ماموران امنیتی سابق افغانستان» به منظور حفظ قانون و نظم در بلوچستان مطرح کرده‌اند.
در یک مقاله اخیر#atfp_close_translate_span# رانا در این مورد نوشت که اگر گزارش‌ها مبنی بر استفاده سازمان‌های دولتی از جنگجویان افغان در بلوچستان صحت داشته باشد، «هیچ چیز نمی‌تواند بدتر از این باشد».
او گفت: «این کار فقط به عناصر جنایتکار و عوامل خارجی قدرت می‌دهد.»
