بلوچستان ءَ یک انچیں غمے است انت کہ آئی ءِ بندات چہ مرگ ءَ نہ بیت۔ اے گوں گار ءُ بیگواھی ءَ بندات بیت۔
ءُ پدا، یک ظلمے ءَ کہ تقریباً ناقابل تصور انت، اے گوں دگہ گار ءُ بیگواہی یے ءَ آسر بیت — مردگاں وت گار کنگ۔
سرجمیں بلوچستان ءَ ھانداناں سالانی سال شپ ءَ گرگ بوتگیں زھگانی شوھاز ءَ گوازینتگ، برات چہ لوگاں کشگ بوتگ اَنت، نودربر کلاس ءِ راہ ءَ دست کپتگ اَنت۔ زندگی ءِ امکان ءُ مرگ ءِ ترس ءِ نیام ءَ ، آ یک معطلیں حالتے ءَ زندگ اَنت۔ بلے یک چہ ایشی ءَ ھم سیاہ تریں راستی یے دیم ءَ اتکگ: وھدے کہ بیگواھیں مردمے ءِ زندان ءَ بیران بوھگ ءِ گمان بیت گڑا ھانداناں گْوشگ بیت کہ لاش پیسر ءَ دفن کنگ بوتگ — بید ءِ چہ ھما ھال ءَ کہ آ کجا، کدی، چون ءُ کئے ءِ اختیار ءَ دفن کنگ بوتگ۔
اے نہ ایوک ءَ انسانی حقانی لگتمال کنگ اِنت۔ اے وت انسانیت ءِ ھلاپ ورزی اِنت۔
اے یک مردمے ءِ دو رند ءَ مٹ کنگ اِنت — اولی رند ءَ زندگیں مردمے ءِ بستار ءَ ، پدا مُرتگیں مردمے ءِ بستار ءَ ۔
یک بحرانے کہ دفن کنگ نہ بیت
ستمبر 2026 ءَ اقوام متحدہ ءِ ماہرین ءَ بلوچ نودربر عمران علی ءِ قبضہ ءَ زوراکی ءَ بیگواہ کنگ، ٹارچر ءُ مرگ ءِ سرا زھر ءُ زھر ءِ درشانی کتگ۔ ایشاں لوٹ کتگ کہ آزاتیں پٹ ءُ پول، قانونی چکاس، لاش ءِ جوانیں شناخت ءُ آئی ءِ باوقاریں وڑے ءَ آئی ءِ ھاندان ءَ واتر کنگ بہ بیت۔
روچاں پد 19 ستمبر ءَ گوادر ءُ پنجگور ءَ 8 تیر ءِ آماچیں لاش برآمد کنگ بوتگ اَنت۔ چہ آیاں یکے احسن ءِ نام ءَ زانگ بیت کہ ماہے پیسر چہ آئی ءِ لوگ ءَ برگ بوتگ۔ آئی ءِ لوگ بانک ءَ آئی ءَ را پولیس اسٹیشن، نادراھجاہ ءُ آمیدگساں پٹ ءُ پول کتگ ات — بس یک لاشے ءِ رسگ ءَ بے پسو ءَ۔
اے کیس ہر مرگ ءِ ذمہ واری ءَ ثابت نہ کن اَنت۔ بلے آ یک جُستے چست کن اَنت کہ ھچ ریاست ءَ دفن کنگ ءِ اجازت دیگ مہ بیت:
مردمانی ریاست ءِ قبضہ یا دست ءَ گار بوھگ ءَ پد چے بیت؟
ہیومن رائٹس واچ ءَ دیر اِنت کہ ھشدار داتگ کہ زوراکی ءَ بیگواہ کنگ ءَ چہ بندیگاں شکنجہ، بدسلوکی ءُ غیر عدالت ءِ اعدام ءِ آماچ کنت۔ اقوام متحدہ ءِ زوراکی ءَ بیگواہ کنگ ءِ کارگس ءَ بلوچستان ءَ ناکافی پٹ ءُ پول ءِ کبرانی الزام رستگ انت۔
رعب ءُ دباؤ ایوک ءَ کشگ ءِ تہا نہ اِنت۔ اے مردگ ءِ کش ءُ گور ءِ بے وسی ءِ تہا اِنت۔
بے نامیں مُرتگیں مردم
یک ٹبرے گاریں سیاد ءِ شوھاز ءَ ماہ یا سال گوازینت کنت۔ پدا طبی رپورٹ، پوسٹ مارٹم، مرگ ءِ سرٹیفکیٹ ءُُ وضاحت ءِ ہمراہی ءَ لاش ءِ رسگ ءِ بدل ءَ بوت کنت کہ آہاں اے گپ ءِ اشکنگ بوت کنت کہ ناشناسیں لاشے پیسرا دفن کنگ بوتگ۔
کجا دفن کنگ بوتگ؟ کدی دفن کنگ بیت؟ کئے ءِ دست ءَ دفن کنگ بوتگ؟ کجام قانون ءِ چیر ءَ دفن کنگ بوتگ؟
اے سیاسی جُست نہ اَنت۔ مہذبیں قانونی نظام ءِ کم چہ کم جُست اَنت۔
سال ۲۰۲۵ ءَ کوئٹہ ءِ مدنی نادراھجاہ ءَ دارگ بوتگیں بیست ناشناسیں لاش “بے دعویٰ” ءِ رنگ ءَ دفن کنگ بوتگ اَنت۔ حقوق ءِ منوگراں ھشدار داتگ کہ بلوچستان ءَ ناشناسیں لاش احتساب ءِ گیشتریں بحران ءِ بہر جوڑ بوھگ ءَ اَنت — یک مرگ ءِ کنویئر بیلٹ ءِ بے شناخت ، بے پٹ ءُ پول ، بے راستی ءِ۔
ایمنسٹی انٹرنیشنل ءَ رپورٹ داتگ کہ پاکستان ءِ سرکاری کمیشن آف انکوائری ءَ ایوک ءَ 2025 ءِ اولی نیمگ ءَ 125 نوکیں زبردستی بیگواہ کنگ ءِ کیس ریکارڈ کتگ۔ سول سوسائٹی ءِ گلاں چہ ایشی ءَ گیشتر دستاویز کتگ — کیس ہچبر رجسٹرڈ نہ بوتگ انت، ہچبر اعتراف نہ بوتگ انت، ہچبر پٹ ءُ پول نہ بوتگ انت۔
بلے آمار انسانی سانحہ ءِ سرا قبضہ کنگ نہ کنت۔
یک مات ءَ آمار ءِ زلورت نہ اِنت۔ آئی ءَ اے زانگ لوٹیت کہ آئی ءِ چُک کجا دفن اِنت۔
یک چُک ءَ سرکاری بیان ءِ زلورت نہ اِنت۔ آئی ءَ اے زانگ لوٹیت کہ آئی ءِ پت کجا لیٹ اِنت۔
برات ءَ دگہ جست ءُ پرس ءِ وعدہ ءِ زلورت نہ اِنت۔ آئی ءَ راستی ءِ زلورت اِنت۔
مُرتگیں مردمانی شرپ: یک جہانی رھبندے
اسلام انسان ءِ بدن ءِ شرپ ءُ مردگ ءِ جوانیں دفن کنگ ءَ سک باز ارزشت دنت۔ بین الاقوامی قانون ہمے کار ءَ کنت۔ انسانی ضمیر ہمے کار ءَ کنت۔
ہچ ریاست — ہرچی کہ آئی ءِ امنیت ءِ دلیل بہ بیت — اجازت دیگ مہ بیت کہ آ انسان ءِ پجار ءُ دفن کنگ ءِ جاہ ءَ راز ءَ بدل بہ کنت۔
پاکستان ءِ سیکورٹی ادارہ بلوچستان ءَ وتی آپریشن ءَ جنگولی ءِ ھلاپ ءَ گامگیج ءِ رد ءَ جواز پیش کن اَنت۔ بلے امنیت ءِ دلیل ریاست ءِ جنگول ءُ شہری ءِ نیام ءَ فرق کنگ ءِ زمہ واری ءَ مٹ کت نہ کن اَنت ءُ نہ کہ آ واجبیں کارروائی، بندیگ جاہ ءَ انسانی سلوک، بیران بوتگیں مردمانی پجار ءُ ھاندان ءِ زانتکاری ءِ حق ءَ معطل کن اَنت۔
زوراکی ءِ پسو دگہ بے قانونی یے بوت نہ کنت۔
اگاں یک مردمے ءَ جرم کتگ گڑا آئی ءِ سر ءَ چہ شفافیں عدالتی عمل ءَ چارج کنگ، آمید گس ءَ پیش کنگ ءُ سزا دیگ بہ بیت۔ اگاں آ زندان ءَ بیران بہ بیت گڑا آئی ءِ بیرانی ءِ جاور ھال آزاتیں رنگے ءَ پٹ ءُ پول کنگ بہ بنت۔ اگاں ناشناسیں لاشے برآمد کنگ بہ بیت گڑا دفن کنگ ءَ پیسر آئی ءِ سائنسی شناخت کنگ بہ بیت۔ اگاں یک ھاندان ءِ دعویٰ اِنت کہ لاش گاریں سیاد ءُ وارسے ءِ اِنت گڑا ریاست ءَ ثبوت دیگی اِنت — نہ کہ چپ ءُ چاگرد۔ بلوچستان ءَ گیشتر رازداریں کبر نہ لوٹیت۔ ایشی ءَ راستی ءِ زلورت اِنت۔
میان استمانی چاگرد ءَ چے لوٹگی اِنت
دنیا ھما دمگ ءَ بے پرواہ بوت نہ کنت کہ اودا مردم زندگ ءَ گار بہ بنت ءُ مرگ ءَ پد پدا گار بہ بنت۔
جہانی چاگرد — ھاسیں رنگ ءَ یورپ ءُ خلیج کہ اودا انسانی شرپ ءُ قانون ءِ حاکمیت بُنکی رھبند اَنت — اے لوٹ ءَ بہ کنت:
- کیسانی سرا شفافیں پٹ ءُ پول کہ بیگواہیں مردم رند ءَ بیران بوتگ انت
- فرانزک ءِ آزاتیں چکاس
- بازداشت ءِ رکارڈ مناسب .
- دسترسی پہ وکیل و خاندان .
- احتساب پہ شکنجہ، ناجائزیں کُشگ، ءُ قربانی ءِ سرنوشت ءِ پوشگ ءَ
اے سیاسی لوٹ نہ اَنت۔ اے انسانی لوٹ اَنت۔
مُرتگیں مردم گپ جت نہ کننت — پمیشکا زندگیں مردماں چپ ءُ چاگرد ءَ چہ انکار کنگی اِنت
مردگ گواہی دات نہ کنت۔ آ وتی زند ءِ گڈی ساھتاں چے بوتگ اَنت بیان کُت نہ کن اَنت۔ آ مارا اے گپ ءَ گشت نہ کن اَنت کہ آیاں کئے ءَ گپتگ، کئے ءَ جست ءُ پرس کتگ، کئے ءَ تاوان داتگ، کئے ءَ دفن کتگ۔
بالکل ہمے سبب انت کہ زندگیں مردماں دومی رند ءَ گار بوہگ ءَ چہ انکار کنگی انت۔
بلوچستان ءِ گار ءُ بیگواھی ءُ بیران بوتگیں مردم اعداد ءُ شمار نہ اَنت۔ آ “بے دعویٰ ءِ لاش” نہ اَنت۔ آں “امنیتی کیس” نہ انت۔
آ انسان اَنت کہ آیانی زند ءِ ارزشت بوتگ، آیانی مرگ ءِ ارزشت بوتگ ءُ آیانی ھاندان راستی ءِ مستحق اَنت۔
ایشانی بیگواھی ءَ پد ھما ھاموشی کہ کیت آ امن ءِ ھاموشی نہ اِنت۔ اے ترس ءِ ھاموشی اِنت۔
ءُ ترس ءَ ھچبر راستی ءِ دفن کنگ ءِ اجازت دیگ مہ بیت۔
بلوچ صدیق آزات سویڈن ءِ نندوکیں بلوچ نبشتہ کار، سیاسی شرگدار ءُ انسانی حقانی منوگر انت۔ آئی ءِ کار بلوچستان ءِ زوراکی ءَ بیگواہ کنگ، زندان ءَ مرگ ءُ بے دعویٰ لاشانی بحران ءِ سرا انت ءُ اے گپ ءِ سرا دستاویز کنگ بیت کہ ریاستی زوراکی چوں ھاندان ءُ چاگرد ءِ زند ءَ نوکیں رنگے ءَ جوڑ کنت۔ وتی لبزانکی ءُ سیاسی دروشم ءِ سبب ءَ زانگ بیتگیں آ یات، انصاف ءُ مزاحمت ءِ تپاوت ءَ نبشتہ کنت ءُ تنازعہ ءُ بے سزای ءِ سبب ءَ بے توار بوتگیں مردماں توار دنت۔ آئی ءِ نبشتانک بلوچ ءِ ڈائسپورا ءُ میان استمانی انسانی حقانی حلقہ آں وانگ بوتگ انت کہ اودا آ گار ءُ بیگواہ ءُ بیران بوتگیں مردمانی ھاتر ءَ شفافیت، احتساب ءُ شرپ ءِ زوتیں لوٹ ءِ سرا چمشانک دیگ ءَ انت۔
